.:CHEJLETIELOZA:. - ŁUPIEŻ WĘDRUJĄCY

Zazwyczaj schorzenie to występuje u kotów poniżej 16 tygodnia życia. W tym przedziale wiekowym jest najczęstsze (może występować również u psów, królików i ludzi), może jednak zdarzać się u zwierząt w każdym wieku. Istnieje kilka gatunków roztoczy, należących do rodzaju Cheyletiella (rys. 15.3). Niemal całe swoje życie spędzają one na ciele żywiciela. Jaja składają u podstawy mieszków włosowych, gdzie wykluwa się pierwsze stadium rozwojowe, noszące nazwę nimfy, dojrzewające następnie do postaci larwalnej. Po tygodniu przekształca się ona w płodną postać dojrzałą, co zamyka cykl rozwojowy.

Cały cykl rozwojowy trwa mniej niż cztery tygodnie. Formy dorosłe i młodzieńcze nie drążą kanałów w skórze tak jak świerzbowce. Pozostają one raczej na powierzchni lub w powierzchniowych warstwach naskórka. Budują tunele w zanieczyszczeniach znajdujących się na powierzchni skóry, a odżywiają się, wgryzając się w nią na krótko mocnymi narządami gębowymi i wypijając płyny z organizmu żywiciela. Przypuszcza się, że u kotów nigdy nie rozwijają się reakcje odpornościowe i inwazja może trwać miesiące lub nawet lata bez występowania wyraźnych objawów klinicznych.

Jakie są objawy?

Inwazji chejletieli zazwyczaj towarzyszy bardzo umiarkowany świąd. Kot drapie się i wygryza skórę, jednak nie z taką intensywnością jak przy występowaniu świerzbu. Obszarami najczęściej atakowanymi są: grzbiet (zwłaszcza u nasady ogona), boki ciała i głowa. W przypadkach przewlekłych proces może objąć całą okrywę włosową. Włosy pokryte są łupieżem i wyglądają na przetłuszczone. Może dochodzić do przejściowej utraty włosów, które ponownie odrastają po zlikwidowaniu pasożytów. Niektóre dorosłe koty mogą przez długi okres być bezobjawowymi nosicielami roztoczy. Ich skóra i okrywa włosowa wygląda zupełnie normalnie i rzadko drapią się lub wygryzają.

Jakie grozi niebezpieczeństwo?

Chejletiele mogą wywoływać intensywny świąd, choć nie o takim nasileniu jak inne roztocze. Dotknięte inwazją zwierzęta mogą drapać się, co prowadzi do ubytków okrywy włosowej i krwawień skóry. Przy umiarkowanej inwazji mogą nie występować widoczne objawy. Trzeba pamiętać, że nierzadkie jest przenoszenie się pasożytów na inne zwierzęta oraz ludzi.

Jak postępować?

Do postawienia ostatecznej diagnozy potrzebne jest wykonanie zeskrobin ze skóry i mikroskopowa identyfikacja roztoczy. Zwalczenie inwazji chejletieli możliwe jest przy użyciu łagodnie działających preparatów przeciw pchłom i kleszczom, takich jak zasypki, szampony, krople lub miejscowo rozpylane płyny. W praktyce zazwyczaj używamy szamponów przeciwpchelnych, zawierających pyretryny i karbaryl. Zwierzęta powinny być kąpane z użyciem takich szamponów co siedem dni przez trzy tygodnie. Przy znacznym nasileniu inwazji pomiędzy kąpielami stosuje się zasypkę przeciwpchelną. Ponieważ udowodniono, że roztocze mogą żyć poza organizmem kota do dziesięciu dni, wskazane jest dwukrotne, w czternastodniowym odstępie, odymianie lub spryskiwanie pomieszczeń preparatami owadobójczymi. Postępowaniem muszą być objęte wszystkie żyjące wspólnie zwierzęta, również te, u których nie występują objawy inwazji pasożytów. Należy pamiętać, że dorosłe koty mogą być bezobjawowymi nosicielami pasożytów przez całe lata. Powodują one trwający przez kilka dni świąd. Może też dochodzić do zakażeń w miejscach ukąszeń. Nierzadko ofiarą inwazji pada również opiekun zwierząt i jego rodzina.

Z naszego doświadczenia wynika, że wielu właścicieli i hodowców ma kłopoty ze zwalczaniem inwazji tych pasożytów. Powodowane jest to jedną z trzech niżej przedstawionych przyczyn:

1. Nie poddają oni zabiegom wszystkich zwierząt, jakie posiadają, ale jedynie te, u których występują objawy. Trzeba pamiętać, że niektórzy nosiciele wyglądają i zachowują się zupełnie normalnie. Są to zazwyczaj starsze zwierzęta, często nie uczestniczące już aktywnie w procesach hodowlanych. Roztocze mogą być łatwo przenoszone na odzieży opiekunów z jednych zwierząt na inne.
2. Zapomina się o potrzebie dezynsekcji otoczenia. (Przypomnijmy, że roztocze do 10 dni mogą żyć poza organizmem kota, w posłaniu, domu lub samochodzie). Wszystkie klatki, przyrządy do zabaw i inne sprzęty muszą być oczyszczone. Skuteczne przeciw chejletielom są preparaty do rozpylania i odymiania klatek i pomieszczeń mieszkalnych, przeznaczone do zwalczania pcheł i kleszczy.
3. Nie zachowuje się odpowiedniej kwarantanny lub zabezpieczania przed pasożytami przenoszonymi przez nowo przybyłe do hodowli zwierzęta.